Naukowcy z UMK na Antarktyce. Mają właśnie lato

Toruńscy geografowie, zaprawieni w bojach ze śniegami Spitsbergenu, tym razem wybrali się na południową półkulę. Wśród huraganowych wiatrów badają klimat i lodowce Wyspy Króla Jerzego

Na największej wyspie Szetlandów Południowych, oddalonej od wybrzeży Antarktydy o zaledwie 120 km, a od Polski o ponad 14 tys. km, przebywają klimatolog dr hab. Marek Kejna i glacjolog dr Ireneusz Sobota z Instytutu Geografii toruńskiego UMK. Ich bazą jest stacja H. Arctowskiego Polskiej Akademii Nauk nad Zatoką Admiralicji. - Badania są prowadzone w trudnych warunkach pogodowych, od huraganowych wiatrów po opady deszczu i śniegu. Temperatura powietrza wynosi od 0 do 3 st. C, gdyż trwa tu lato - donosi "Gazecie" dr Sobota.

Torunianie zainstalowali już trzy automatyczne stacje meteorologiczne oraz rejestratory temperatury i wilgotności powietrza od stacji po szczyty Pt. Thomas i Jardine Peak. Specjalistyczną aparaturę udało się też umieścić na lodowcach Ekologii i Sphinx. Uczeni zainstalowali tam m.in. trzy stanowiska rejestracji termiki lodu na głębokościach 1,3,5,7 i 10 m. Zmierzyli również zasięg lodowców. - Z kolei w samej stacji Arctowskiego powstało stanowisko rejestracji temperatury gruntu - mówi dr Sobota.

Zachodnia Antarktyka to obszar gwałtownych zmian w środowisku. Temperatura powietrza zwiększyła się tu w ciągu ostatnich 60 lat o ponad 1 st. C. Lodowce szybko wycofują się i zmniejszają powierzchnię. Badania polskich naukowców dostarczą dokładniejszych danych na temat tych zjawisk. Wiadomo już, że będą kontynuowane w przyszłym roku.

Dr hab. Marek Kejna był już na Antarktydzie dwa razy (w tym raz zimował). Z kolei dr Sobota to szef stacji polarnej toruńskiego uniwersytetu na Spitsbergenie, do której wyprawiał się już 23 razy.

Stację H. Arctowskiego, w której pracują obecnie torunianie, prowadzą uczeni z Zakładu Biologii Antarktyki PAN. Całoroczna placówka, położona na obszarze wolnym od lodu, działa od lutego 1977 roku. Ma własne zaplecze logistyczne, włącznie z łodziami i ciężkim sprzętem do rozładunku i załadunku statków. Ze światem kontaktuje się drogą satelitarną, za pomocą urządzeń Iridium i Inmarsat Mini-M oraz łącza internetowego, a do łączności lokalnej wykorzystuje stacjonarne i przenośne radia UKF. Na początku lutego br. polską stację odwiedziła ekipa japońskiej BBC, by nakręcić reportaż o prowadzonych tam badaniach.

[e-mail]