Toruń opuszczony w walce o ESK, czyli gwiazda samotna

Po deklaracji Bydgoszczy, która również będzie walczyła o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, Toruń jest zaskoczony. - Pojawia się pytanie o realność naszych europejskich aspiracji - mówi radny Krzysztof Makowski.

Bydgoszczanie podjęli decyzję o starcie w czwartek po spotkaniu lokalnych władz z przedstawicielami środowisk twórczych. Do tej pory nasi sąsiedzi wspierali Toruń w walce o ESK. W 2006 roku prezydenci obu miast podpisali nawet porozumienie o wzajemnej współpracy. - Bydgoszcz podjęła suwerenną decyzję i my to szanujemy - komentuje Jarosław Jaworski, rzecznik prasowy Toruń 2016, instytucji koordynującej nasze starania o europejski tytuł. - Z naszych ocen wynika, że to może osłabić kandydaturę Torunia, ale nie wzmocni szans Bydgoszczy, gdyż kandydowanie dwóch miast z jednego regionu, do tego silnie ze sobą powiązanych, europejscy eksperci mogą ocenić jako mało sensowne.

Sprawie smaczku dodaje to, że Toruń w swoich staraniach podpiera się programem Romana Kołakowskiego, którego tonem zasadniczym jest współpraca stolic regionu.

- Czy decyzja Bydgoszczy ostatecznie kompromituje program "Gwiazdy podwójnej"? - pytam Jaworskiego.

- Nie chcę zabierać głosu w tej sprawie. Najlepiej gdyby wypowiedział się dyrektor programowy, bo to jego autorski projekt i to do niego należą ewentualne jego modyfikacje - odpowiada rzecznik Toruń 2016.

Roman Kołakowski był wczoraj nieosiągalny. Dowiedzieliśmy się, że zachorował.

Start Bydgoszczy w europejskim konkursie zaskoczył i bydgoszczan, i torunian. Krzysztof Makowski nie spodziewał się takiego obrotu sprawy. Radny Lewicy i Demokratów nie kwestionuje prawa naszych sąsiadów do podejmowania samodzielnych decyzji; zaznacza, że ostatnie wydarzenia wpływają jednak na wiarygodność naszych partnerów w prowadzeniu wspólnych inicjatyw i mogą utrudnić przyszłą współpracę na innych polach. - Pojawia się pytanie o realność naszych europejskich aspiracji: Bydgoszcz przygotuje wniosek w cztery miesiące, my na to jak dotąd potrzebowaliśmy sztabu urzędników, którzy pracowali nad całym przedsięwzięciem kilka lat - dodaje. - Albo napisanie tego wniosku wymaga rzeczywiście solidnego przygotowania, albo byliśmy mamieni, że na projekt należy wydać wiele pieniędzy.

Daniel Muzyczuk, kurator z Centrum Sztuki Współczesnej, również jest zdania, że rywalizacja o ESK może zaognić konflikt między miastami: - Teraz nasz sąsiad zostanie przez wiele osób obwiniony o wszelkie klęski Torunia.

Tomasz Cebo, szef klubu eNeRDe, twierdzi zaś, że winą za całe zamieszanie należy obarczyć wyłącznie torunian. - Zasłużyliśmy na odrzucenie, bo nie zaproponowaliśmy bydgoszczanom żadnych konkretów. I teraz pewnie znów pięknie ożyją nam lokalne animozje - mówi.

Podkreśla, że wiadomość o starcie Bydgoszczy ma swoje dobre strony. - To będzie wyścig: Bydgoszcz i Toruń rzucą do walki coraz większe środki, zyskają na tym artyści w obu miastach. Nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem, trzeba przykręcić śrubę i pracować, tak abyśmy wygrali.

Sprawa ma bez wątpienia wymiar regionalny - w starania Torunia o tytuł ESK zaangażował się marszałek województwa Piotr Całbecki. Gdy pracował jeszcze w toruńskim magistracie, to w jego wydziale narodził się pomysł startu naszego miasta w europejskiej rywalizacji. Marszałek wielokrotnie obiecywał mocne finansowe wsparcie toruńskich ambicji. Decyzja Bydgoszczy skomplikowała sprawę. - Marszałek nie będzie się wypowiadał na ten temat, dopóki prezydenci obu kandydackich miast nie spotkają się i nie porozmawiają ze sobą. Dopiero wtedy oceni sytuację - opowiada Beata Krzemińska, rzeczniczka prasowa Urzędu Marszałkowskiego.

A tymczasem w radzie programowej Toruń 2016 zasiada troje bydgoszczan: dyrektor Teatru Polskiego Paweł Łysak, Marzena Matowska z Wojewódzkiego Ośrodka Kultury i Sztuki oraz Aleksander Jankowski z UKW. Szef bydgoskiej sceny dramatycznej podjął decyzję, czy chce dalej zasiadać w toruńskim zespole. - Nie ujawnię jej do najbliższego spotkania rady. To byłoby bardzo nieeleganckie, abym najpierw ogłosił ją w prasie - opowiada Łysak.

Matowska, wyznaczona do rady przez marszałka województwa, nie ma wątpliwości. Zostaje. - Dla mnie nie istniał żaden dylemat, bo jako dyrektor wojewódzkiej instytucji kultury tak naprawdę powinnam angażować się w działania całego regionu, a to przecież nie wyklucza pracy w Bydgoszczy i w radzie Toruń 2016 - tłumaczy. - Deklaracja Bydgoszczy to nie jest dramat dla regionu. Może właśnie teraz koncepcja "Gwiazdy podwójnej" nabierze sensu? W element walki o ESK wpisana jest bowiem zmiana mentalności mieszkańców, mówi się o wyzwoleniu poczucia dumy z własnego miasta i regionu. Byłoby pięknie, gdyby ze zwycięstwa jednego z kujawsko-pomorskich miast, byłby dumny cały region, bo to buduje siłę województwa. Może w końcu zaczniemy na siebie patrzeć jak na wartościowe ośrodki?

Rada programowa Toruń 2016 zbierze się w poniedziałek.

[e-mail]